Estoński CIT – wypłata dywidendy
Dywidenda w estońskim CIT – dlaczego łączne opodatkowanie może wynosić 20% albo 25%?
Jedną z najważniejszych różnic pomiędzy klasycznym CIT a estońskim CIT jest sposób opodatkowania zysku wypłacanego wspólnikom.
W klasycznym CIT podatek pojawia się najpierw na poziomie spółki. Dochód jest opodatkowany stawką 9% albo 19%, a dopiero pozostały po zapłacie CIT zysk może zostać wypłacony wspólnikom. Jeżeli wspólnikiem jest osoba fizyczna, dywidenda podlega następnie 19% PIT.
W efekcie łączne opodatkowanie wynosi około 26,29% przy zastosowaniu 9% CIT oraz 34,39% przy stawce 19%.
W estońskim CIT mechanizm wygląda inaczej. Podatek od zysku pojawia się zasadniczo dopiero przy jego dystrybucji, a PIT wspólnika może zostać pomniejszony o część ryczałtu należnego od podzielonego zysku.
Dzięki temu łączne efektywne opodatkowanie może wynosić 20% dla spółki stosującej 10% estoński CIT oraz 25% przy stawce 20%.
Przy większych kwotach różnica względem klasycznego CIT może być znacząca.
W klasycznym CIT podatek występuje na dwóch poziomach
Załóżmy, że spółka osiąga 1 000 000 zł dochodu podlegającego podstawowej stawce CIT w wysokości 19%.
Podatek spółki wyniesie:
1 000 000 zł × 19% = 190 000 zł
Po jego zapłacie w spółce pozostaje 810 000 zł zysku.
Jeżeli cała ta kwota zostanie następnie wypłacona wspólnikowi będącemu osobą fizyczną, dywidenda podlega 19% PIT:
810 000 zł × 19% = 153 900 zł
Łączne obciążenie wyniesie więc:
190 000 zł CIT + 153 900 zł PIT = 343 900 zł
Z pierwotnego 1 000 000 zł wspólnik otrzyma ostatecznie 656 100 zł.
Efektywne opodatkowanie wynosi zatem 34,39%.
Jeżeli spółka może korzystać z 9% stawki klasycznego CIT, łączne efektywne opodatkowanie zysku wypłacanego wspólnikowi wynosi około 26,29%.
W estońskim CIT PIT od dywidendy jest pomniejszany
W estońskim CIT stawka ryczałtu wynosi:
Sama dywidenda wypłacona osobie fizycznej nadal nominalnie podlega 19% PIT. Ustawa przewiduje jednak szczególny mechanizm pozwalający pomniejszyć ten podatek o odpowiednią część ryczałtu należnego od zysku przeznaczonego do wypłaty.
Zgodnie z art. 30a ust. 19 ustawy o PIT podatek od dywidendy może zostać pomniejszony:
Pomniejszenie ustala się w odniesieniu do ryczałtu przypadającego na udział danego wspólnika w podzielonym zysku. To właśnie ten mechanizm powoduje, że 19% PIT od dywidendy nie jest w praktyce drugim pełnym podatkiem nakładanym na ten sam zysk.
Mały podatnik – 20% łącznego opodatkowania
Załóżmy, że spółka będąca małym podatnikiem przeznacza do wypłaty 1 000 000 zł zysku wypracowanego w okresie stosowania estońskiego CIT.
Ryczałt od podzielonego zysku wynosi:
1 000 000 zł × 10% = 100 000 zł
Nominalny PIT od dywidendy wynosi:
1 000 000 zł × 19% = 190 000 zł
Podatek wspólnika można jednak pomniejszyć o 90% ryczałtu przypadającego na wypłacany mu zysk:
100 000 zł × 90% = 90 000 zł
Do zapłaty pozostaje więc:
190 000 zł – 90 000 zł = 100 000 zł PIT
Łączne obciążenie wynosi:
100 000 zł estońskiego CIT + 100 000 zł PIT = 200 000 zł
Oznacza to efektywne opodatkowanie na poziomie 20%.
Dla porównania przy klasycznym CIT 9% i późniejszej wypłacie całego zysku osobie fizycznej efektywne obciążenie wynosi około 26,29%.
Różnica to około 62 900 zł na każdy 1 000 000 zł zysku stanowiącego podstawę takiego ekonomicznego porównania.
Przy stawce 20% łączne opodatkowanie wynosi 25%
Jeszcze większa różnica występuje przy porównaniu podstawowej stawki klasycznego CIT 19% z estońskim CIT według stawki 20%.
Jeżeli spółka przeznacza do podziału 1 000 000 zł zysku, estoński CIT wynosi:
1 000 000 zł × 20% = 200 000 zł
Nominalny PIT od dywidendy to ponownie 190 000 zł.
W tym przypadku podatek wspólnika można pomniejszyć o 70% odpowiedniej części ryczałtu:
200 000 zł × 70% = 140 000 zł
PIT do zapłaty wyniesie więc:
190 000 zł – 140 000 zł = 50 000 zł
Łącznie spółka i wspólnik zapłacą:
200 000 zł estońskiego CIT + 50 000 zł PIT = 250 000 zł
Efektywne opodatkowanie wynosi zatem 25%.
Przy klasycznym CIT 19% i wypłacie całego pozostałego zysku wspólnikowi łączne obciążenie wyniosłoby 343 900 zł.
Różnica to:
343 900 zł – 250 000 zł = 93 900 zł
na każdy 1 000 000 zł zysku przy przyjętych założeniach.
Nie oznacza to oczywiście, że każda spółka korzystająca z estońskiego CIT automatycznie zaoszczędzi dokładnie taką kwotę. Klasyczny CIT i estoński CIT różnią się sposobem ustalania podstawy opodatkowania, dlatego rzeczywiste porównanie powinno uwzględniać sytuację konkretnej spółki.
Druga korzyść – podatek od zysku można odroczyć
Niższe efektywne opodatkowanie wypłacanej dywidendy jest tylko jednym elementem estońskiego CIT. Drugim jest moment, w którym podatek od zysku spółki staje się należny.
W klasycznym CIT spółka płaci podatek od osiągniętego dochodu niezależnie od tego, co później zrobi z wypracowanym zyskiem. Nie ma znaczenia, czy zostanie on wypłacony wspólnikom, czy przez kilka kolejnych lat będzie finansował działalność przedsiębiorstwa.
W estońskim CIT zysk pozostawiony w spółce co do zasady nie powoduje bieżącego opodatkowania z tytułu podzielonego zysku. Podatek z tego tytułu pojawia się dopiero w związku z jego dystrybucją.
Ma to szczególne znaczenie dla spółek, które część wypracowanych środków regularnie reinwestują.
Przykład: spółka zarabia 2 mln zł, ale wypłaca tylko połowę
Załóżmy, że spółka wypracowała 2 000 000 zł i zamierza wypłacić wspólnikom jedynie 1 000 000 zł.
W klasycznym CIT podatek od dochodu powstaje niezależnie od wysokości późniejszej dywidendy.
Jeżeli dla uproszczenia przyjmiemy, że dochód podatkowy wynosi również 2 000 000 zł, a spółka stosuje stawkę 19%, sam CIT wyniesie:
2 000 000 zł × 19% = 380 000 zł
Dopiero z wyniku pozostałego po opodatkowaniu może być następnie wypłacana dywidenda, która podlega dodatkowo PIT.
W estońskim CIT sytuacja wygląda inaczej.
Jeżeli z 2 000 000 zł zysku tylko 1 000 000 zł zostanie przeznaczone do podziału, dochód z tytułu podzielonego zysku odpowiada zasadniczo właśnie wypłacanej części.
Drugi milion może nadal pozostawać w przedsiębiorstwie bez bieżącego opodatkowania z tytułu podziału zysku.
Spółka może więc wykorzystać te środki na inwestycje, zwiększenie kapitału obrotowego, rozwój sprzedaży czy finansowanie nowych przedsięwzięć.
Należy jednocześnie pamiętać, że odroczenie opodatkowania dotyczy podatku od podzielonego zysku. W estońskim CIT istnieją również inne kategorie dochodów podlegających bieżącemu opodatkowaniu, w szczególności ukryte zyski oraz wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą.
Preferencyjne rozliczenie dotyczy zysku wypracowanego na estońskim CIT
Mechanizm pomniejszenia PIT nie obejmuje automatycznie każdego zysku znajdującego się w kapitale własnym spółki. Dotyczy on podzielonych zysków osiągniętych w okresie, w którym spółka była opodatkowana ryczałtem od dochodów spółek.
Ma to szczególne znaczenie dla przedsiębiorstw, które w momencie przejścia na estoński CIT posiadają już niepodzielone zyski z wcześniejszych lat. Jeżeli po wejściu w ryczałt spółka wypłaca dywidendę, należy ustalić, z którego okresu pochodzi wypłacany zysk.
Dlatego przy przejściu na estoński CIT istotne jest prawidłowe wyodrębnienie w kapitale własnym zysków i strat wypracowanych przed wejściem w ryczałt oraz tych powstałych już w okresie jego stosowania.
Przy wypłacie należy sprawdzić również właściwą stawkę ryczałtu
Znaczenie ma także to, czy spółka posiada status małego podatnika. W estońskim CIT stawka 10% przysługuje małemu podatnikowi oraz podatnikowi rozpoczynającemu prowadzenie działalności. Dla pozostałych podatników wynosi 20%. Status małego podatnika ustala się zasadniczo na podstawie przychodów ze sprzedaży wraz z należnym VAT osiągniętych w poprzednim roku podatkowym. Ustawowy limit odpowiada równowartości 2 mln euro.
Zmiana statusu spółki może więc wpływać nie tylko na wysokość samego ryczałtu, ale również na zakres pomniejszenia PIT wspólnika.
Przy planowanej wypłacie zysków z kilku lat warto zatem sprawdzić nie tylko okres, w którym zysk został wypracowany, ale również stawkę ryczałtu właściwą dla jego opodatkowania przy dystrybucji.
Estoński CIT może być korzystny także dla spółki regularnie wypłacającej dywidendę
Estoński CIT nie jest rozwiązaniem przeznaczonym wyłącznie dla spółek, które przez wiele lat nie wypłacają wspólnikom żadnych środków. Jeżeli zysk pozostaje w przedsiębiorstwie, korzyścią jest możliwość odroczenia podatku od jego podziału i dalszego wykorzystywania środków w działalności.
Jeżeli natomiast spółka regularnie wypłaca zysk wspólnikom, znaczenie ma niższe efektywne opodatkowanie: 20% albo 25% zamiast odpowiednio około 26,29% albo 34,39% w klasycznym CIT.
