Kryptowaluty w estońskim CIT – można inwestować bez utraty ryczałtu, ale sprzedaż podlega 19% CIT
Jedną z podstawowych zalet estońskiego CIT jest odroczenie opodatkowania zysku do momentu jego dystrybucji. Spółka może więc pozostawiać wypracowane środki w przedsiębiorstwie i przeznaczać je na dalszy rozwój bez bieżącego CIT od osiągniętego zysku.
W praktyce część spółek posiadających nadwyżki finansowe rozważa inwestowanie ich w kryptowaluty. Pojawiają się wtedy dwa istotne pytania: czy obrót kryptowalutami może spowodować przekroczenie limitu przychodów pasywnych i utratę prawa do estońskiego CIT oraz czy zysk ze sprzedaży kryptowalut również korzysta z odroczenia opodatkowania.
Odpowiedzi są korzystne tylko częściowo. Inwestowanie w kryptowaluty samo w sobie nie pozbawia prawa do estońskiego CIT, a przychody z ich sprzedaży nie wchodzą do limitu przychodów pasywnych. Dochód ze sprzedaży kryptowalut podlega jednak odrębnemu 19% CIT na zasadach właściwych dla walut wirtualnych.
Kryptowaluty nie wchodzą do limitu przychodów pasywnych
Jednym z warunków stosowania estońskiego CIT jest odpowiednia struktura przychodów spółki. Zgodnie z art. 28j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT mniej niż 50% przychodów z działalności osiągniętych w poprzednim roku podatkowym może pochodzić m.in. z wierzytelności, odsetek, poręczeń i gwarancji, praw autorskich oraz zbycia i realizacji praw z instrumentów finansowych.
Katalog ten nie obejmuje przychodów ze sprzedaży walut wirtualnych. Kryptowaluta nie jest również instrumentem finansowym w rozumieniu przepisów, do których odwołuje się ustawa podatkowa. W rezultacie obrót kryptowalutami nie mieści się w kategorii przychodów ze zbycia lub realizacji praw z instrumentów finansowych.
Dyrektor KIS w interpretacji z 26 czerwca 2026 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.139.2026.1.AW, potwierdził wprost, że obrót kryptowalutami nie mieści się w katalogu przychodów określonych w art. 28j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
Oznacza to, że jeżeli przychody z późniejszego zbycia kryptowalut staną się istotną częścią przychodów spółki, sama ich wysokość nie powoduje przekroczenia 50-procentowego limitu przychodów pasywnych.
Sprzedaż kryptowalut nie korzysta jednak z odroczenia estońskiego CIT
Drugą kwestią jest sposób opodatkowania zysku ze sprzedaży. W tym przypadku mechanizm estońskiego CIT nie znajduje zastosowania.
Art. 22d ustawy o CIT przewiduje szczególny sposób opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia walut wirtualnych. Podatek wynosi 19% osiągniętego dochodu. Jednocześnie art. 28h ustawy o CIT, określający przepisy, których nie stosuje się do podatników estońskiego CIT, nie wyłącza stosowania art. 22d.
W konsekwencji spółka korzystająca z estońskiego CIT nadal musi odrębnie rozliczać dochody ze sprzedaży kryptowalut według zasad właściwych dla walut wirtualnych.
Dyrektor KIS potwierdził to zarówno w interpretacji z 3 lutego 2023 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.222.2022.1.IN, jak i w najnowszej interpretacji z 26 czerwca 2026 r. Organ wskazał, że podatnik estońskiego CIT osiągający dochód ze zbycia kryptowalut podlega w tym zakresie zasadom określonym w art. 22d, a nie zasadom ryczałtu od dochodów spółek.
Podatek powstaje niezależnie od wypłaty zysku wspólnikom
Załóżmy, że spółka opodatkowana estońskim CIT posiada 1 mln zł wolnych środków i przeznacza część z nich na zakup kryptowalut.
Samo nabycie waluty wirtualnej nie powoduje utraty prawa do estońskiego CIT.
Jeżeli jednak spółka później sprzeda kryptowaluty i osiągnie z tego tytułu dochód w wysokości 400 000 zł, podatek wynikający z art. 22d wyniesie:
400 000 zł × 19% = 76 000 zł.
Nie ma znaczenia, że całość środków pozostanie następnie w spółce i nie zostanie wypłacona wspólnikom.
W klasycznym mechanizmie estońskiego CIT pozostawienie zysku w przedsiębiorstwie pozwala zasadniczo odroczyć podatek. W przypadku dochodu ze sprzedaży kryptowalut taka zasada nie działa – art. 22d tworzy odrębny reżim podatkowy.
Dochód z kryptowalut wymaga odrębnego rozliczenia
Dochód z odpłatnego zbycia walut wirtualnych stanowi różnicę pomiędzy przychodem z ich odpłatnego zbycia a kosztami ustalanymi według szczególnych zasad przewidzianych w ustawie o CIT.
Odpłatnym zbyciem jest m.in. wymiana kryptowaluty na prawny środek płatniczy, towar, usługę albo inne prawo majątkowe oraz regulowanie zobowiązań za pomocą waluty wirtualnej. Sama wymiana jednej waluty wirtualnej na inną jest natomiast neutralna podatkowo.
Spółka opodatkowana estońskim CIT powinna wykazać dochód z walut wirtualnych w odrębnym rozliczeniu. Służy do tego zeznanie CIT-8 wraz z załącznikiem CIT/WW, niezależnie od rozliczenia ryczałtu w CIT-8E. Formularz CIT/WW jest przeznaczony właśnie do wykazywania dochodu z odpłatnego zbycia walut wirtualnych oraz podatku obliczanego zgodnie z art. 22d.
Kryptowaluty nie wykluczają estońskiego CIT, ale tworzą wyjątek od jego podstawowej zasady
Spółka korzystająca z estońskiego CIT może inwestować nadwyżki finansowe w kryptowaluty. Sam zakup takich aktywów nie powoduje utraty prawa do ryczałtu, a przychody z ich sprzedaży nie są zaliczane do limitu przychodów pasywnych z art. 28j ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
Należy jednak pamiętać o odrębnym opodatkowaniu samego dochodu ze sprzedaży. W tym zakresie nie działa podstawowa zaleta estońskiego CIT polegająca na odroczeniu podatku do momentu dystrybucji zysku. Dochód ze sprzedaży walut wirtualnych podlega 19% CIT na podstawie art. 22d, niezależnie od tego, czy środki zostaną później wypłacone wspólnikom, czy pozostaną w spółce. Inwestowanie w kryptowaluty może więc pozostawać zgodne z warunkami estońskiego CIT, ale wymaga prowadzenia równolegle odrębnego rozliczenia podatkowego właściwego dla walut wirtualnych.